|
Nima Yuşic
Nima Yushij (Ali Esfendiyari) 1895 yılında İran’ın, bizdeki
Karadeniz kıyılarına benzeyen, Mazenderan bölgesindeki Yuş köyünde
dünyaya geldi. Çocukluğu geçimini çiftçilikle sağlayan ailesiyle
birlikte geçti. Daha sonra Tahran’daki Saint Louis Fransız Okulunu
bitirdi.
ilk dönem şiirlerinde geleneksel İran şiirinin kurallarına bağlı
kaldı. Daha sonra yazdığı şiirlerleyse modern İran şiirinin kurucusu
olarak kabul edildi. 1960 yılında ölen Nima, modern İran
edebiyatının Celal Al Ahmad ve Sadık Hidayet’le birlikte üç büyük
adından biri olarak değerlendiriliyor.
Nima'nın şiiri derin ve güçlü. Çevirisi de bir o kadar zor. Belki de
bu yüzden Türkçe'de pek bilinmiyor. Farklı dergi ve antolojilerde
yayımlanmış birkaç şiiri de onu tanımaya olanak verecek gibi değil,
ne yazık ki.
|
Ey
İnsanlar
Ey sahildeki mutlu ve şen insanlar!
Suda can vermekte biri.
Tahmin edersiniz nasıldır,
Bir yoğun, çarpıntılı ve ağır denizde
Boyuna kollarını bacaklarını çırpmak...
Bir ara sarhoştunuz hayaliyle düşmanı alt etmenin
Bir ara boşu boşuna bencilce düşünmekteydiniz
Evet, tutmuştunuz elini güçsüzün
Daha güçlüsünü buluncaya kadar.
Bir ara daha bir sıkmıştınız belinizdeki kemeri.
Hangi zamandan söz ettiğimi anlarsınız ya...
Ama şu an,
Birisi boşu boşuna canını kurban etmekte suda!
Ey sahilde lezzetli sofraların başındakiler!
Önünüzde ekmek, sırtınızda urba.
Biri size sesleniyor sudan,
Ağır bir dalgaya yorgun kolunu çarparak...
Ağzı ve gözleri yırtılırcasına açılmakta dehşetten,
Suretlerinizi sizin ta uzaktan görmekte.
Su yutmakta mor derinlikte
Ve çıkarmaya çalıştıkça kolunu bacağını
Suyun yüzeyine
An be an daha bir takatsizleşmekte...
Ey insanlar!
O, uzak bir yoldan bu eski dünyaya
Yeniden gönül düşürüyor.
Feryat ediyor ve yardım umuyor.
Sakin sahilde hep seyircisiniz ey insanlar!
Dalga, dövüyor sahilin sessizliğini.
Savuruyor kendini bir sarhoş gibi
Mest olmuş halde yayılıyor bir an ve sonra
Uzaklaşıyor bağırtılarla.
Ve bu ses yeniden duyuluyor uzaktan:
“Ey insanlar!..”
Rüzgarın sesi an be an daha bir gönül çelici,
Ve rüzgarın sesinde, sesi onun daha bir özgür artık...
Uzaktaki ve yakındaki sular arasından
Yeniden kulaklarda bu ses:
“Ey insanlar!..”
Nima Yuşic
çeviren: m. bülent kılıç
|
